Seizoen · 7 min lezen

Herfstkleuren 2026: wanneer verkleuren de bladeren?

Door Lieke · 14 oktober 2026

Eind oktober kleuren de bossen geel, oranje en rood, maar het precieze moment verschilt per jaar en per boom. Na een recordwarme nazomer en een droog jaar is 2026 een bijzonder herfstseizoen. We zochten uit wanneer de kleuren op hun mooist zijn, wat het weer ermee te maken heeft en hoe je de beste dag kiest.

Foto: beuken en eiken in herfstkleuren bij Rheden, Henk Monster, Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Wanneer verkleuren de bladeren in Nederland?

Niet alle bomen verkleuren tegelijk. De berk is er meestal als eerste bij, gevolgd door de paardenkastanje, en de beuk en eik komen het laatst. Volgens waarnemingen van de Natuurkalender van Wageningen University lag in het seizoen van 2009 het moment waarop de helft van het blad verkleurd was op 7 oktober voor de ruwe berk, op 23 oktober voor de paardenkastanje en op 27 oktober voor de beuk. Omdat beuken en eiken het beeld van de meeste bossen bepalen, valt de mooiste periode meestal in de laatste week van oktober en de eerste helft van november. Een meteoroloog van Hart van Nederland noemt de laatste twee weken van oktober en de eerste twee van november als de beste weken om het bos in te gaan.

Hoe ontstaan de herfstkleuren?

In de zomer is een blad groen door bladgroen, chlorofyl, dat de boom nodig heeft om met zonlicht suiker te maken. Als de dagen korter worden, breekt de boom het bladgroen af en haalt hij de waardevolle voedingsstoffen terug naar stam en wortels, als voorraad voor de winter. Dan worden de gele en oranje kleurstoffen zichtbaar die al die tijd in het blad zaten, de carotenoïden. Rood is een ander verhaal: die kleur, van anthocyanen, maakt de boom in de herfst juist nieuw aan. Het werkt als een soort zonnebrandcrème die het blad beschermt terwijl de boom de voedingsstoffen terughaalt. Daarom zie je bij een zonnige herfst vaak meer rood dan bij een grijze.

Welke rol speelt het weer?

De daglengte is de belangrijkste klok voor een boom, maar het weer bepaalt of de verkleuring vroeg of laat komt. Uit analyses van de Natuurkalender blijkt dat vooral de temperatuur in september telt: hoe warmer september, hoe later de bladeren gaan verkleuren. Een paar lichte nachtvorsten brengen het proces juist snel op gang. De mooiste kleuren krijg je volgens bioloog Arnold van Vliet bij zonnige dagen en koude nachten zonder vorst, omdat dat de aanmaak van rode kleurstof stimuleert. Harde vorst, storm of veel regen maken er juist snel een eind aan: het blad wordt bruin of waait van de bomen. Volgens een satellietstudie die het KNMI aanhaalt verandert het startmoment van de verkleuring nauwelijks, maar duurt het hele proces door de opwarming langer, waardoor bladeren later vallen.

Worden de herfstkleuren in 2026 laat?

Alles wijst daarop. September 2026 was volgens het KNMI met een landelijk gemiddelde van ongeveer 16,7 graden de op vijf na warmste september sinds 1901, 2 graden boven het normaal van 14,7 graden. Op 29 september werd het in De Bilt nog 25,9 graden, de warmste 29 september ooit gemeten, zoals we beschreven in ons artikel over het warmterecord van eind september. Ook nachtvorst bleef uit: volgens de daggegevens van het KNMI daalde het in De Bilt sinds eind september niet onder 5,8 graden. Na zo'n warme start ligt een late verkleuring voor de hand, met de mooiste kleuren eerder in de eerste helft van november dan eind oktober. Dat is een verwachting op basis van eerdere jaren, geen zekerheid: een vroege koude periode kan het nog versnellen.

Wat doet de droogte met de herfstkleuren?

Er speelt dit jaar nog iets: 2026 hoort volgens het KNMI bij de 5 procent droogste jaren, met eind september nog een neerslagtekort van ongeveer 262 millimeter. Meer daarover lees je in ons artikel over droogte in Nederland. Bomen met droogtestress laten in de zomer al blad vallen om minder water te verdampen. Vooral de beuk is daar gevoelig voor: op de Utrechtse Heuvelrug kleuren beuken steeds vaker bruin. Dat is geen echte herfstverkleuring, maar een teken van stress. Het gevolg kan zijn dat sommige bossen dit jaar minder fel kleuren, met meer bruin en minder geel en oranje, terwijl bomen op natte, vruchtbare grond gewoon een mooie herfst laten zien.

Wat voor weer is het normaal in de herfstkleurenweken?

We rekenden met de daggegevens van het KNMI voor De Bilt uit hoe het weer van 20 oktober tot en met 10 november gemiddeld was over 1991 tot en met 2020. Overdag werd het gemiddeld 12,8 graden en 's nachts 5,9 graden. De zon scheen gemiddeld 3 uur per dag, en op ongeveer 41 procent van de dagen viel een millimeter regen of meer. Het verschil tussen eind oktober en begin november is duidelijk: van 20 tot en met 31 oktober was ongeveer 29 procent van de dagen zonnig, met 5 uur zon of meer, tegen 22 procent in de eerste tien dagen van november. Het vroor in de hele periode in ongeveer 7 procent van de nachten. De eerste vorst viel in die dertig jaar gemiddeld rond 4 november, maar de laatste jaren kwam die steeds later: van 2020 tot en met 2025 vroor het in De Bilt pas tussen half en eind november voor het eerst. Lees meer over de eerste nachtvorst.

Zo kies je de beste dag voor een herfstwandeling

De kleuren komen het best tot hun recht op een zonnige dag, het liefst laat in de middag als de zon laag staat en het blad van achteren verlicht. Een ochtend na een heldere, koude nacht is ook mooi: dan hangt er vaak mist of grondmist tussen de bomen, die later optrekt. Ga liever niet net na een storm, omdat er dan veel blad van de bomen is geblazen. Houd daarom de 14-daagse weersverwachting in de gaten en kies een rustige, droge dag. Let ook op de tijd: na de overgang naar de wintertijd op 25 oktober is het rond half zes al donker. Meer tips voor het buiten zijn lees je in wat is goed wandelweer.

Waar zie je de mooiste herfstkleuren?

De mooiste kleuren zie je in bossen met veel loofbomen, vooral beuk en eik. Op de Veluwe zijn de Veluwezoom bij Rheden, het Speulderbos en de omgeving van Arnhem en Apeldoorn bekende plekken. Op de Utrechtse Heuvelrug kun je terecht rond Zeist en het landgoed Amelisweerd bij Utrecht. In Zuid-Limburg kleuren de hellingbossen rond Valkenburg, en in Brabant is het Mastbos bij Breda een klassieker. In het noorden is het Drents-Friese Wold een goede keuze. Wie in de stad blijft, kan in het Amsterdamse Bos of een groot stadspark ook prachtige kleuren zien, en daar verkleuren de bomen door de warmere stadslucht vaak iets later.

Veelgestelde vragen

Wanneer zijn de herfstkleuren het mooist in 2026?
Waarschijnlijk iets later dan normaal, in de eerste helft van november, omdat september 2026 erg warm was en nachtvorst nog uitbleef. Normaal zijn de kleuren het mooist in de laatste week van oktober en de eerste helft van november.

Welke bomen verkleuren het eerst?
De berk is meestal als eerste, gevolgd door de paardenkastanje. Beuken en eiken verkleuren het laatst, vaak eind oktober of begin november.

Waarom zijn de bladeren dit jaar nog groen?
Een warme september stelt de verkleuring uit. September 2026 was volgens het KNMI de op vijf na warmste sinds 1901, en er was nog geen nachtvorst die het proces op gang brengt.

Welk weer geeft de mooiste herfstkleuren?
Zonnige dagen en koude nachten zonder vorst zorgen voor de meeste rode kleur. Harde vorst, storm en veel regen maken de herfstkleuren juist snel korter.

Bekijk het weer in Arnhem of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.