Seizoen · 8 min lezen

Wintertijd 2026: wanneer gaat de klok terug?

Door Lieke · 1 oktober 2026

Elk najaar dezelfde vraag: gaat de klok nu vooruit of achteruit, en hoe laat gebeurt het precies? Dit is alles wat je moet weten over de wintertijd van 2026, met concrete zonsondergangtijden en het typische weer eind oktober.

Wanneer gaat de klok terug in 2026?

De wintertijd 2026 gaat in op zondag 25 oktober. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober wordt de klok om 03.00 uur een uur teruggezet naar 02.00 uur. Vanaf dat moment geldt in Nederland weer Midden-Europese standaardtijd, in de volksmond de wintertijd. Het verzetten gebeurt elk jaar op dezelfde manier: de zomertijd eindigt op de laatste zondag van oktober, en de wintertijd eindigt op de laatste zondag van maart. Wie zijn wekker op een smartphone of computer heeft ingesteld, hoeft niets te doen: die apparaten passen zich zelf aan. Klokken op de oven, in de auto of aan de muur moet je meestal wel zelf een uur terugzetten. Kijk vooral ook naar analoge wekkers, koffiezetapparaten en oudere horloges, want die vergeten we op zondagochtend het vaakst.

Gaat de klok vooruit of achteruit? Zo onthoud je het

In het najaar gaat de klok achteruit, in het voorjaar vooruit. Het bekendste ezelsbruggetje komt uit het Engels: in de lente spring je vooruit (spring forward), in de herfst val je terug (fall back). In het Nederlands werkt het tuinmeubelen-trucje goed: in het voorjaar zet je je tuinmeubels vooruit naar buiten, in het najaar zet je ze terug naar binnen. Een tweede handige vuistregel is dat je in het najaar een uur wint en in het voorjaar een uur verliest. Dat verklaart meteen waarom veel mensen de wintertijd prettiger vinden om te beginnen: de eerste zondag voelt aan als een cadeautje.

Krijg je echt een uur extra slaap?

Op papier wel: de nacht van zaterdag op zondag duurt op 25 oktober 25 uur, omdat het uur tussen 02.00 en 03.00 twee keer voorkomt. Of je dat uur ook echt uitslaapt, hangt af van je eigen bioritme. Wie op zondag toch op de gebruikelijke tijd wakker wordt, merkt het effect vooral als een vroege ochtend. Voor veel mensen is de overgang naar de wintertijd makkelijker te verteren dan die naar de zomertijd, omdat je een uur erbij krijgt in plaats van een uur inlevert. Wil je de overgang zacht maken, schuif dan een paar dagen van tevoren je bedtijd al een kwartier op. Houd er ook rekening mee dat jonge kinderen en huisdieren geen weet hebben van de klok: hun eetmoment valt na het verzetten dus ineens een uur eerder.

Hoe laat wordt het donker na de wintertijd?

Het grootste merkbare effect van de wintertijd is dat het avonds ineens veel eerder donker is. In Amsterdam gaat de zon op zaterdag 24 oktober ongeveer om 18.30 uur onder, en op zondag 25 oktober ongeveer om 17.30 uur. De zon komt in dezelfde twee dagen op rond 08.20 uur en rond 07.25 uur. Je krijgt dus een lichtere ochtend en een donkerdere avond. Het daglicht zelf wordt niet langer of korter door het verzetten: op beide dagen heb je zo ongeveer tien uur zon. Het loopt daarna snel verder terug, tot de kortste dag op 21 december, waarop de zon in Amsterdam rond 08.50 uur opkomt en rond 16.30 uur ondergaat, goed voor nog geen acht uur daglicht. In het oosten van het land gaat de zon iets eerder onder, in het westen iets later. Precieze tijden voor jouw plaats vind je op onze pagina zonsopkomst en zonsondergang.

Wat voor weer krijgen we eind oktober?

Eind oktober is klassiek herfstweer: zacht overdag, fris in de nacht en regelmatig nat. In ons klimaatarchief berekenden we voor De Bilt de periode van 18 tot en met 31 oktober over de jaren 1991 tot en met 2020, de gebruikelijke referentieperiode voor het klimaatnormaal. Gemiddeld werd het dan 13,0 graden overdag en 7,6 graden in de nacht, en viel er op ongeveer 40 procent van de dagen een millimeter regen of meer. Nachtvorst is in deze periode zeldzaam: in de hele reeks sinds 1940 kwam het slechts op circa 2,5 procent van de dagen voor. Uitschieters bestaan natuurlijk wel. Op 25 oktober was 2024 met 18,6 graden de warmste dag in ons archief, terwijl het in 1940 in de nacht van die dag min 2,4 graden werd. De natste 25 oktober was die van 1992, met 16,6 millimeter regen. Meer over deze maand lees je op de pagina weer in oktober.

Zo kom je veilig door de donkere avondspits

Met de wintertijd verschuift de avondspits van daglicht naar donker, en dat merk je in het verkeer. Voor fietsers geldt: goede verlichting is verplicht zodra het donker is, met wit of geel licht voorop en rood licht achterop. Check je lampjes en batterijen dus vóór de klok teruggaat, in plaats van erna. Daarnaast zorgt de combinatie van vroege schemering en vochtige lucht vaak voor mist en grondmist aan het begin van de avond, vooral boven weilanden en langs water. Natte bladeren op fietspaden zijn glad, zeker in combinatie met een kille avond. En het voelt kouder aan dan de thermometer aangeeft zodra de wind aantrekt, zoals we uitleggen in ons artikel over gevoelstemperatuur. Tips voor het weer en de fiets vind je ook in wat is goed fietsweer.

Checklist voor de nacht van 24 op 25 oktober

Met een paar minuten voorbereiding loopt de overgang soepel. Apparaten die met internet zijn verbonden, zoals smartphones, tablets, laptops en de meeste smartwatches, zetten zichzelf om. Handmatig moet je meestal de klok van de oven, magnetron en auto aanpassen, plus wandklokken en analoge horloges. Vergeet ook de tijdschakelaars niet: het programma van de thermostaat, de timer van je tuinverlichting en de tijdschakelklok van een eventuele vijverpomp of kerstverlichting lopen na het terugzetten een uur uit de pas als ze niet automatisch meebewegen. Bekijk daarnaast alvast het weerbeeld voor de zondag zelf, zodat je weet of je die extra ochtenduur droog kunt gebruiken voor een wandeling, een fietstocht of een rondje in de tuin.

Waarom verzetten we de klok eigenlijk?

Nederland voerde de zomertijd in 1977 in, vooral om aan te sluiten bij de buurlanden. Sinds 1980 is de zomertijd Europees geregeld, en de huidige regels staan in Europese richtlijn 2000/84/EG. Het idee erachter is dat je in de zomer het daglicht beter benut door de klok een uur vooruit te zetten, waardoor het avonds langer licht is. Vaak wordt daarbij ook energiebesparing genoemd, al is dat effect in de praktijk beperkt en omstreden. Feit is dat het systeem in heel Europa hetzelfde werkt: op dezelfde nacht gaan de klokken in alle lidstaten tegelijk vooruit of terug, zodat treinen, vluchten en bedrijven op elkaar blijven aansluiten.

Wordt het verzetten van de klok afgeschaft?

Het korte antwoord: nog niet. In 2019 stemde het Europees Parlement voor afschaffing van het halfjaarlijks verzetten, maar de uitvoering liep vast omdat de lidstaten het niet eens worden over wat er daarna moet gebeuren. Blijf je permanent op zomertijd, dan wordt het in de winter pas laat licht. Kies je voor permanente wintertijd, dan is het in de zomer al vroeg licht en avonds eerder donker. Zuidelijke landen neigen naar permanente zomertijd, terwijl noordelijke landen eerder naar de wintertijd neigen. Zolang er geen Europees akkoord is, kan een land moeilijk in zijn eentje afwijken, omdat dat verwarring geeft voor de handel en het verkeer met de buurlanden. Voorlopig ga je in 2026 dus gewoon nog terug naar de wintertijd.

Wanneer begint de zomertijd in 2027?

De zomertijd van 2027 begint op zondag 28 maart. In de nacht van zaterdag 27 op zondag 28 maart gaat de klok om 02.00 uur een uur vooruit naar 03.00 uur. Je verliest dan een uur slaap, maar krijgt in ruil een lichtere avond: in Amsterdam gaat de zon die zondag rond 20.05 uur onder, tegenover ongeveer 19.05 uur de dag ervoor. De wintertijd duurt dus ongeveer vijf maanden, van 25 oktober 2026 tot 28 maart 2027. Wil je in de tussentijd het weer volgen, dan kun je altijd terecht op onze 14-daagse weersverwachting.

Veelgestelde vragen

Wanneer gaat de klok terug in 2026?
Op zondag 25 oktober 2026. In de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur een uur terug naar 02.00 uur.

Gaat de klok in oktober vooruit of achteruit?
In oktober gaat de klok achteruit, van zomertijd naar wintertijd. Je wint daarbij een uur. In maart gaat de klok juist vooruit.

Wordt de zomertijd afgeschaft?
Nog niet. Het Europees Parlement stemde in 2019 voor afschaffing, maar de EU-lidstaten zijn het niet eens over permanente zomer- of wintertijd, dus het verzetten gaat voorlopig gewoon door.

Wanneer begint de zomertijd in 2027?
Op zondag 28 maart 2027. Om 02.00 uur gaat de klok dan een uur vooruit naar 03.00 uur.

Bekijk het weer in Haarlem of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.