Buiten · 5 min lezen

Leoniden 2026: vallende sterren in de nacht van 17 op 18 november

Midden in de donkerste tijd van het jaar komen de Leoniden: snelle vallende sterren die lijken te komen uit het sterrenbeeld Leeuw. In 2026 valt het maximum in de nacht van 17 op 18 november, en de maan is dan op tijd onder. Het aantal is bescheiden, maar wie vroeg opstaat en een heldere ochtend treft, kan er een handvol zien. Het weer is half november de grootste onzekere factor.

Foto: Leonide-meteoor, Navicore, Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

In het kort
  • Maximum: in de nacht van dinsdag 17 op woensdag 18 november 2026; de beste uren zijn de vroege ochtend van 18 november, tussen 04.00 en 06.30 uur.
  • Aantal: bescheiden, onder een donkere hemel ongeveer 10 vallende sterren per uur.
  • Maan: de maan staat in het eerste kwartier en gaat rond middernacht onder, dus de ochtenduren zijn donker.
  • Weer: half november is de hemel rond 06.00 uur in De Bilt maar in ongeveer 1 op de 7 ochtenden (vrijwel) onbewolkt.
  • Afkomst: de Leoniden zijn stofdeeltjes van de komeet Tempel-Tuttle en de snelste vallende sterren van het jaar, met zo'n 71 kilometer per seconde.
In dit artikelWanneer zijn de Leoniden in 2026 te zien?Stoort de maan?Hoeveel vallende sterren zie je?Hoe groot is de kans op een heldere hemel?Zo zie je de meeste LeonidenVeelgestelde vragen

Wanneer zijn de Leoniden in 2026 te zien?

De Leoniden zijn elk jaar ongeveer van 6 tot 30 november actief, met het maximum rond 17 november. Volgens de Nederlandse sterrenkundesite hemel.waarnemen.com valt het maximum in 2026 op dinsdag 17 november rond 21.00 uur; de kalender van de Internationale Meteoorvereniging IMO noemt 18 november om 00.49 uur. Dat lijkt een avondzwerm, maar is het niet: het sterrenbeeld Leeuw, waar de vallende sterren vandaan lijken te komen, komt pas rond 23.00 uur boven de horizon. Rond middernacht staat het nog maar 9 graden hoog, om 06.00 uur 58 graden. Hoe hoger dat punt staat, hoe meer vallende sterren je ziet.

De beste tijd is daarom de vroege ochtend van woensdag 18 november, tussen ongeveer 04.00 en 06.30 uur, voordat het begint te schemeren. De zon komt die ochtend om 08.04 uur op. De ochtend van 17 november is bijna net zo goed.

Stoort de maan?

Nauwelijks. Op 17 november staat de maan in het eerste kwartier en is hij voor de helft verlicht. In De Bilt gaat hij in de nacht van 17 op 18 november rond 00.05 uur onder, en een nacht later rond 01.20 uur. In de ochtenduren, als de Leoniden het hoogst staan, is de hemel daardoor donker. Dat is gunstiger dan bij de Orioniden in oktober, toen de maan voor 80 procent verlicht was.

Hoeveel vallende sterren zie je?

De Leoniden zijn tegenwoordig een bescheiden zwerm. Onder ideale omstandigheden komt het maximum uit op ongeveer 15 meteoren per uur; in de praktijk zie je vanaf een donkere plek in de vroege ochtend zo'n 10 per uur. In een stad, met veel licht, zijn dat er een paar. Wel zijn de Leoniden met zo'n 71 kilometer per seconde de snelste vallende sterren van het jaar, en ze laten soms een lichtspoor achter dat een paar seconden blijft hangen.

Dat het ooit anders was, staat in de geschiedenisboeken: in 1966, 1999 en 2001 veroorzaakte het stofspoor van de komeet Tempel-Tuttle echte meteorenstormen, met duizenden vallende sterren per uur. Zo'n storm wordt voor 2026 niet verwacht.

Hoe groot is de kans op een heldere hemel?

Hier zit de grootste onzekerheid. We keken in de uurgegevens van het KNMI voor De Bilt naar de bewolking rond 06.00 uur van 14 tot en met 21 november, in de jaren 1996 tot en met 2025. In ongeveer 14 procent van de ochtenden was de hemel helder of bijna helder, met hooguit een kwart bewolking. In ongeveer 75 procent van de ochtenden was het (vrijwel) geheel bewolkt.

Half november is dus een lastige tijd voor sterrenkijken: een heldere ochtend is eerder geluk dan regel. Bij een rustig hogedrukgebied kan het wel helder en koud worden, maar dan hangt er op windstille ochtenden ook vaak mist. Kijk daarom een paar dagen vooraf naar de verwachting. We werken dit artikel rond 15 november bij met de verwachting voor de bewolking; de actuele cijfers voor jouw plaats vind je in de 14-daagse weersverwachting.

Zo zie je de meeste Leoniden

Zoek een donkere plek buiten de stad, bijvoorbeeld op de Waddeneilanden, zoals Terschelling, of in een natuurgebied met weinig lantaarnpalen. Laat je ogen minstens 20 minuten aan het donker wennen en kijk niet op je telefoon. Je hoeft niet naar de Leeuw zelf te kijken: de vallende sterren verschijnen overal aan de hemel, en een groot stuk hemel in beeld is genoeg. Kleed je warm aan, want in de vroege ochtend kan het half november rond het vriespunt zijn; lees ook wanneer de eerste nachtvorst te verwachten is. Een stoel waarin je achterover kunt liggen, maakt het een stuk comfortabeler.

Veelgestelde vragen

Wanneer zijn de Leoniden in 2026?
Het maximum valt in de nacht van dinsdag 17 op woensdag 18 november 2026. De beste tijd om te kijken is de vroege ochtend van 18 november, tussen ongeveer 04.00 en 06.30 uur.

Hoeveel vallende sterren zie je bij de Leoniden?
Onder een donkere hemel ongeveer 10 per uur in de vroege ochtend. Vanuit een stad zie je er veel minder.

Stoort de maan bij de Leoniden in 2026?
Nauwelijks. De maan staat in het eerste kwartier en gaat rond middernacht onder, zodat de ochtenduren donker zijn.

Wat zijn de Leoniden?
Stofdeeltjes van de komeet Tempel-Tuttle die met zo'n 71 kilometer per seconde de atmosfeer in schieten. Ze lijken uit het sterrenbeeld Leeuw te komen, vandaar de naam.

Bekijk het weer in Terschelling of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.

Deel dit artikel