Buiten · 6 min lezen

Noorderlicht zien in Nederland: wanneer en waar heb je de meeste kans?

Door Lieke · 11 oktober 2026

Op 10 mei 2024 kleurde de lucht boven Nederland roze en groen, en sindsdien zoeken veel mensen bij elk bericht over een zonnestorm of ze het noorderlicht ook zelf kunnen zien. Dat kan, maar alleen als twee dingen samenvallen: een flinke storm op de zon en een heldere lucht boven je hoofd. Zo vergroot je je kans.

Foto: noorderlicht boven Parey (Duitsland) op 10 mei 2024, Georgfotoart, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Kun je het noorderlicht zien in Nederland?

Ja, maar niet vaak. Het noorderlicht is volgens het KNMI eigenlijk vrijwel altijd aanwezig, in een ring rond de noordpool boven landen als Noorwegen, IJsland en Canada. Vanuit Nederland is die ring meestal te ver weg of te zwak. Pas tijdens een geomagnetische storm, als er veel deeltjes van de zon de aarde bereiken, wordt de ring groter en schuift hij naar het zuiden. Dan kun je het noorderlicht ook vanuit Nederland zien, meestal als een rode of groene gloed laag aan de noordelijke horizon. Dat het recht boven Nederland te zien is, zoals op 10 mei 2024, gebeurt maar heel af en toe.

Hoe ontstaat het noorderlicht?

De zon blaast voortdurend geladen deeltjes de ruimte in, de zonnewind, met snelheden van 400 tot 800 kilometer per seconde. Een deel van die deeltjes wordt door het magnetisch veld van de aarde naar de poolgebieden geleid. Daar botsen ze hoog in de atmosfeer op zuurstof- en stikstofdeeltjes, die daardoor licht uitzenden. De kleur hangt af van het soort deeltje en de energie van de botsing.

Op een gewone dag ontstaat het noorderlicht op 100 tot 200 kilometer hoogte boven Noord-Scandinavië. Tijdens een storm zet de atmosfeer uit en kan het licht tot 300 à 400 kilometer hoogte reiken. Daardoor is het soms van meer dan 1000 kilometer afstand nog te zien, en dus ook vanuit Nederland.

Wat is de Kp-index?

De Kp-index geeft aan hoe onrustig het magnetisch veld van de aarde is. De index loopt van 0 (rustig) tot 9 (zeer zware storm) en wordt per drie uur bepaald op basis van metingen van magnetische observatoria over de hele wereld. Hoe hoger de Kp, hoe verder naar het zuiden het noorderlicht zichtbaar kan zijn.

Een harde grens voor Nederland bestaat niet, maar als vuistregel wordt rond Kp 7 genoemd als niveau waarbij het noorderlicht bij helder weer tot in Nederland zichtbaar kan worden. In het noorden van het land is de kans groter dan in het zuiden. Verwachtingen van de Kp-index vind je bij ruimteweerdiensten zoals het Amerikaanse Space Weather Prediction Center; die zijn wel onzeker, zeker meer dan een dag vooruit.

Zonder heldere lucht geen noorderlicht

Hier komt het weer om de hoek kijken. Het noorderlicht ontstaat honderden kilometers boven de wolken, dus bij een dicht wolkendek zie je er niets van, hoe sterk de zonnestorm ook is. In Nederland is dat vaak de grootste spelbreker. Kijk daarom bij een noorderlichtwaarschuwing altijd naar de verwachte bewolkingsgraad voor de avond en nacht. Een paar uur met opklaringen kan al genoeg zijn. Ook mist en een felle maan maken het zwakke licht minder goed zichtbaar.

De noorderlichtnacht van 10 mei 2024

Op 10 mei 2024 bereikte een uitzonderlijk zware zonnestorm de aarde, vanaf ongeveer 19.00 uur Nederlandse tijd, met de piek rond 23.30 uur. Volgens het KNMI was het de zwaarste storm sinds oktober 2003. Omdat het in grote delen van het land helder was, konden heel veel mensen het noorderlicht zien, en niet alleen aan de horizon: vrijwel de hele lucht was gekleurd. Zo'n nacht is een uitzondering, maar het laat zien wat er kan als een sterke storm en helder weer samenvallen.

Wordt het noorderlicht de komende jaren zeldzamer?

De activiteit van de zon gaat op en neer in een cyclus van gemiddeld elf jaar. Volgens het KNMI zitten we in een actieve fase, wat verklaart waarom het noorderlicht de afgelopen jaren vaker boven Nederland te zien was, en neemt die activiteit de komende jaren naar verwachting af. Het hoogtepunt van de huidige cyclus lag waarschijnlijk rond oktober 2024. Toch kunnen ook in de dalende fase nog zware uitbarstingen voorkomen, dus de kans is zeker niet voorbij.

Zo vergroot je je kans

Zoek een donkere plek, ver van stadslicht, met een vrij uitzicht naar het noorden: de Waddenkust, het Lauwersmeergebied, de duinen of de Veluwe zijn goede keuzes. Laat je ogen een kwartier wennen aan het donker en kijk niet op een fel scherm. Maak foto's met een telefoon in nachtmodus of een camera met een lange sluitertijd: een camera legt vaak meer kleur vast dan je met het blote oog ziet. Check vooraf de weersverwachting en het weer in je eigen plaats, bijvoorbeeld Leeuwarden of Groningen, voor de kans op een heldere nacht.

Veelgestelde vragen

Kun je het noorderlicht zien in Nederland?
Ja, maar alleen tijdens een flinke geomagnetische storm en bij heldere lucht. Meestal zie je het dan als gloed laag aan de noordelijke horizon. Dat het recht boven Nederland staat, zoals op 10 mei 2024, gebeurt maar zelden.

Bij welke Kp-index zie je noorderlicht in Nederland?
Een harde grens is er niet, maar als vuistregel kan het rond Kp 7 bij helder weer. In het noorden van Nederland is de kans groter dan in het zuiden.

Waar zie je het noorderlicht het best in Nederland?
Op een donkere plek ver van stadslicht, met vrij zicht op het noorden, zoals aan de Waddenkust, in het Lauwersmeergebied, in de duinen of op de Veluwe.

Waarom zie ik het noorderlicht op foto's beter dan met het blote oog?
Een camera kan lang belichten en vangt zo meer licht en kleur op dan je ogen. Bij zwak noorderlicht zie je met het blote oog soms alleen een grijzige gloed, terwijl een foto duidelijk roze of groen laat zien.

Bekijk het weer in Leeuwarden of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.