Storm · 6 min lezen

Orkaan Isaias: de laatste eerste orkaan in 121 jaar

Door Lieke · 9 oktober 2026 · Bijgewerkt op 11 oktober 2026

Pas op 8 oktober kreeg het Atlantische orkaanseizoen van 2026 zijn eerste orkaan: Isaias, in de Golf van Mexico. Zo laat was het in 121 jaar niet. De storm groeide snel uit tot een zware orkaan en kwam op 9 oktober aan land in Florida. Wat maakt dit seizoen zo uitzonderlijk, en wat heeft El Niño ermee te maken?

Satellietbeeld van Isaias op 9 oktober 2026, 09.00 UTC: NOAA GOES-19, Wikimedia Commons (publiek domein)

Wat is orkaan Isaias?

Isaias ontstond op 6 oktober als tropische depressie in het zuidwesten van de Golf van Mexico. Een dag later was het een tropische storm en kreeg het de naam Isaias, de negende storm met een naam van dit Atlantische seizoen. In de nacht van 7 op 8 oktober stelden de Amerikaanse orkaanvliegtuigen vast dat de wind hard genoeg was voor een orkaan. Daarna ging het snel: op 9 oktober was Isaias een zware orkaan van categorie 3, met windsnelheden tot ongeveer 195 kilometer per uur.

Vlak voor de kust verzwakte Isaias iets. Op vrijdagavond 9 oktober, rond 20.30 uur lokale tijd (in Nederland was het toen 03.30 uur in de nacht van 9 op 10 oktober), kwam de orkaan aan land bij Destin, in de Florida Panhandle, als orkaan van categorie 2 met windsnelheden tot ongeveer 169 kilometer per uur. Boven land verzwakte Isaias snel. In de nacht naar 10 oktober was het boven het zuiden van Alabama al geen tropische storm meer, maar een gewoon lagedrukgebied. In Alabama, Florida en Georgia zaten honderdduizenden huishoudens en bedrijven zonder stroom. Dit artikel geeft de stand van 11 oktober 2026.

Waarom is dit een record?

In een gewoon jaar ontstaat de eerste Atlantische orkaan ergens in augustus. Dit jaar bleef het tot in oktober bij tropische stormen: Arthur, Bertha, Cristobal, Dolly, Edouard, Fay, Gonzalo en Hanna haalden geen van allen orkaankracht. Pas Isaias deed dat, op 8 oktober. Dat is de laatste datum voor de eerste orkaan in 121 jaar: alleen in 1905 kwam de eerste orkaan even laat, ook op 8 oktober.

Sinds 1966, toen weersatellieten de oceanen continu in beeld brachten, is het zelfs de laatste eerste orkaan ooit. Het vorige record uit die periode lag op 11 september. Oudere records zijn minder zeker, omdat een orkaan die ver op zee bleef toen soms helemaal niet werd opgemerkt.

Waarom bleef het zo lang rustig? El Niño

De belangrijkste oorzaak is de sterke El Niño in de Stille Oceaan, waarover we schreven in winter 2026-2027 en El Niño. El Niño verandert de stroming hoog in de atmosfeer, ook boven de Atlantische Oceaan. Daar neemt de windschering toe: het verschil in windrichting en windsnelheid tussen de lagere en de hogere luchtlagen. Een beginnende storm wordt daardoor scheef getrokken en kan zich moeilijk organiseren tot een orkaan.

In de Stille Oceaan werkt het juist andersom. Daar zorgt El Niño voor warm zeewater en weinig windschering, precies wat orkanen nodig hebben. Dat zagen we eind september bij orkaan Polo, die voor de kust van Mexico in ongeveer 18 uur uitgroeide tot een orkaan van categorie 5. De verwachtingen voor het Atlantische seizoen waren vooraf al laag: de Amerikaanse weerdienst NOAA voorspelde in mei een seizoen onder het gemiddelde.

Waarom werd Isaias dan toch zo sterk?

Ook in een rustig seizoen kan één storm uitgroeien tot een zware orkaan, als de omstandigheden plaatselijk goed zijn. Het water in de Golf van Mexico is na de zomer nog erg warm, en dat warme water levert de energie voor een orkaan. Als de windschering daar tijdelijk afneemt, kan een storm in korte tijd veel sterker worden. Dat heet snelle intensivering, of rapid intensification.

Dat maakt late orkanen in de Golf van Mexico gevaarlijk: ze kunnen dicht bij de kust nog snel aansterken, waardoor er weinig tijd is om te evacueren. De kracht van een orkaan wordt uitgedrukt op de schaal van Saffir-Simpson, die loopt van categorie 1 (vanaf 119 kilometer per uur) tot categorie 5 (vanaf 252 kilometer per uur). Vanaf categorie 3 spreekt men van een zware orkaan.

Is het orkaanseizoen nu voorbij?

Nee. Het Atlantische orkaanseizoen loopt officieel van 1 juni tot en met 30 november, en ook in oktober en november ontstaan nog regelmatig orkanen, vooral in de Golf van Mexico en de Caribische Zee. Hoeveel er dit jaar nog bij komen, valt niet te voorspellen. Wel blijft El Niño de rest van het seizoen de windschering boven de Atlantische Oceaan verhogen, wat de kansen op nieuwe orkanen klein houdt.

Wie de naam Isaias bekend voorkomt, heeft gelijk: Atlantische stormen krijgen namen uit zes vaste lijsten van de Wereld Meteorologische Organisatie, die om de zes jaar terugkomen. De lijst van 2026 is dezelfde als die van 2020, toen er ook een orkaan Isaias was. Die namen staan los van de stormnamen voor Nederland, België, Ierland en het Verenigd Koninkrijk.

Merkt Nederland iets van Isaias?

Nee. Isaias kwam ruim 7000 kilometer bij ons vandaan aan land en verzwakte daarna snel boven de Verenigde Staten. Boven land verliest een orkaan zijn kracht, omdat de energie van het warme zeewater wegvalt.

Soms bereiken de restanten van een Atlantische orkaan wel Europa. Een orkaan die naar het noordoosten wegdraait over de oceaan, kan veranderen in een gewoon lagedrukgebied dat dagen later voor storm en veel regen zorgt bij ons. Voor het weer in Nederland houd je het best de 14-daagse weersverwachting en de KNMI-weerwaarschuwingen in de gaten.

Veelgestelde vragen

Wanneer werd Isaias een orkaan?
In de nacht van 7 op 8 oktober 2026. Daarmee werd Isaias de eerste orkaan van het Atlantische seizoen 2026, de laatste datum voor een eerste orkaan in 121 jaar.

Waarom waren er dit jaar zo weinig Atlantische orkanen?
Door de sterke El Niño in de Stille Oceaan. Die verhoogt de windschering boven de Atlantische Oceaan, waardoor stormen moeilijk uitgroeien tot orkaan.

Hoe sterk is orkaan Isaias?
Op zijn hoogtepunt, op 9 oktober 2026, was Isaias een orkaan van categorie 3 met windsnelheden tot ongeveer 195 kilometer per uur. Bij de landing bij Destin in Florida, later die dag, was het een orkaan van categorie 2 met ongeveer 169 kilometer per uur.

Heeft Nederland last van orkaan Isaias?
Nee. Isaias kwam ruim 7000 kilometer van Nederland aan land in Florida en verzwakte daarna snel boven de Verenigde Staten.

Bekijk het weer in Amsterdam of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.