Storm · 8 min lezen

Orkaan Polo: wat is een categorie 5-orkaan?

Door Lieke · 25 september 2026

Orkaan Polo groeide voor de westkust van Mexico in ongeveer 18 uur uit van tropische storm tot categorie 5-orkaan, een van de sterkste ooit gemeten in de oostelijke Stille Oceaan. Wat betekent zo'n categorie precies, hoe kan een orkaan zo snel aansterken, en waarom lijkt de Stille Oceaan dit jaar wel een lopende band van orkanen?

Wat is orkaan Polo?

Polo ontstond half september 2026 als een tropische storing voor de Pacifische kust van Mexico. Op 21 september werd het een tropische storm, en nog geen 18 uur later, op 22 september, al een categorie 5-orkaan, met op het hoogtepunt windsnelheden van ongeveer 285 kilometer per uur. Daarmee is Polo de achttiende naam van het orkaanseizoen 2026 in de oostelijke Stille Oceaan, de zevende orkaan, de vijfde zware orkaan en de derde categorie 5-orkaan van het seizoen, een record. Qua pure windkracht behoort Polo tot de sterkste orkanen ooit gemeten in dat zeegebied, na orkaan Patricia in 2015.

Polo bleef op zee, ten westen van de Mexicaanse deelstaten Jalisco en Michoacán, maar bracht met zware regenval, hoge golven en gevaarlijke onderstroming toch overlast aan de kust. Scholen en havens gingen dicht en zwemmen werd afgeraden.

Wat betekent categorie 5 precies?

De kracht van een orkaan wordt uitgedrukt met de schaal van Saffir-Simpson, die loopt van categorie 1 tot en met 5 op basis van de maximale windsnelheid. Categorie 1 begint bij 119 kilometer per uur, categorie 3 bij 178 kilometer per uur, en vanaf categorie 3 spreekt men van een "major hurricane". Categorie 5, de zwaarste klasse, begint bij windsnelheden van 252 kilometer per uur en kent naar boven toe geen limiet.

Bron: schaal van Saffir-Simpson, gebruikt door het Amerikaanse orkaancentrum NHC.

Ter vergelijking: onze zwaarste Nederlandse stormen bereiken soms orkaankracht, windkracht 12 op de schaal van Beaufort, vanaf 118 kilometer per uur. Dat is meteorologisch gezien geen "orkaan": zie het verschil tussen orkaankracht en een orkaan voor de uitleg.

Hoe kan een orkaan zo snel aansterken?

Het Amerikaanse orkaancentrum NHC spreekt van "rapid intensification" wanneer de maximale windsnelheid van een storm binnen 24 uur met minstens 56 kilometer per uur toeneemt. Polo overtrof dat criterium ruimschoots: op 21 september was het nog een tropische storm, op 22 september stond de teller al op categorie 5, in ongeveer 18 uur tijd.

Zo'n snelle versterking gebeurt wanneer een storm boven ongewoon warm zeewater komt, met weinig windschering: verschil in windrichting of -snelheid op verschillende hoogtes, die een storm normaal uit elkaar trekt. Is de lucht daarboven juist stabiel en rustig, dan kan een orkaan explosief groeien, vaak sneller dan modellen voorspellen, wat de voorbereidingstijd voor kustbewoners flink verkort.

Waarom zijn er dit jaar zoveel orkanen in de Stille Oceaan?

De boosdoener is dezelfde als bij de zachte winter die we verwachten: een sterke El Niño. Zoals we uitleggen in winter 2026-2027 en El Niño, verschuift El Niño de warmste zeewatertemperaturen naar het oosten van de Stille Oceaan. Dat zorgt daar niet alleen voor meer energie voor orkanen, maar ook voor minder windschering, precies de ingrediënten die orkaanvorming juist bevorderen in plaats van afremmen.

In de Atlantische Oceaan werkt diezelfde El Niño averechts: daar neemt de windschering juist toe, waardoor stormen minder kans krijgen om uit te groeien tot een orkaan. Het orkaanseizoen daar bleef dit jaar dan ook opvallend rustig, terwijl de Stille Oceaan de ene na de andere storm zag ontstaan.

Hoe komt een orkaan aan de naam Polo?

Orkanen in de oostelijke Stille Oceaan krijgen hun naam van een vaste, van tevoren vastgestelde lijst die door een internationale werkgroep van de Wereld Meteorologische Organisatie wordt beheerd. Die lijst met mannen- en vrouwennamen wordt om de zes jaar herhaald, op volgorde van het alfabet: Polo is de achttiende naam van het seizoen 2026, wat laat zien hoeveel stormen er dit jaar al zijn geweest.

Wordt een orkaan bijzonder dodelijk of kostbaar, zoals Patricia in 2015, dan wordt de naam geschrapt en vervangen door een nieuwe naam met dezelfde letter. Dat voorkomt verwarring en respecteert de impact van de storm.

Orkaan, tyfoon of cycloon: is dat hetzelfde?

Ja, het is precies hetzelfde natuurverschijnsel: een tropische cycloon, alleen heet het anders per zeegebied. Boven de Atlantische Oceaan en de oostelijke Stille Oceaan, waar Polo ontstond, heet het een orkaan of hurricane. Boven de noordwestelijke Stille Oceaan, bij de Filipijnen, Japan en China, spreekt men van een tyfoon. Boven de Indische Oceaan en de Stille Oceaan rond Australië heet hetzelfde verschijnsel een cycloon.

Het enige verschil zit dus in de naam, niet in het weerkundige proces: in alle gevallen gaat het om een draaiende storm die energie haalt uit warm zeewater van minstens 26 graden.

Krijgt Nederland hier ook iets van mee?

Nee, niet rechtstreeks. Polo ontstaat in de oostelijke Stille Oceaan, aan de andere kant van het Amerikaanse continent, en trekt bovendien de open oceaan op waar hij snel verzwakt. Er is geen weerkundig pad waarlangs zo'n storm ons weer kan beïnvloeden.

Dat ligt anders bij orkanen in de Atlantische Oceaan: die kunnen, als ze wegdraaien richting Europa, als restant van een voormalige orkaan zorgen voor een periode van storm en veel regen. Voor onze eigen winter is vooral de eerder genoemde El Niño relevant, niet via de orkanen zelf, maar via het effect op de grotere luchtcirculatie; ook dat lees je in winter 2026-2027 en El Niño.

Meer over storm en orkanen

Nederlandse stormen krijgen ieder jaar een eigen naam; hoe dat werkt, lees je in stormnamen 2026-2027. Bij zwaar weer geeft het KNMI een kleurcode af, zie wat betekent een KNMI-weerwaarschuwing.

Veelgestelde vragen

Wat is orkaan Polo?
Een categorie 5-orkaan die zich in ongeveer 18 uur ontwikkelde van tropische storm (21 september 2026) tot categorie 5 (22 september), voor de westkust van Mexico, met windsnelheden tot ongeveer 285 kilometer per uur. Het was de achttiende naam en de zevende orkaan van het seizoen 2026 in de oostelijke Stille Oceaan.

Wat betekent categorie 5 op de schaal van Saffir-Simpson?
Categorie 5 is de zwaarste klasse en begint bij windsnelheden van 252 kilometer per uur, zonder bovengrens. De schaal loopt van categorie 1 (vanaf 119 km/u) tot en met 5.

Waarom zijn er dit jaar zoveel orkanen in de Stille Oceaan?
Door een sterke El Niño, die de Stille Oceaan warmer maakt en de windschering daar verlaagt, twee omstandigheden die orkaanvorming bevorderen. In de Atlantische Oceaan werkt dezelfde El Niño juist andersom.

Raakt orkaan Polo ook Nederland?
Nee. Polo ontstaat in de oostelijke Stille Oceaan en trekt de open oceaan op, ver van Europa. Er is geen weerkundig pad waarlangs deze storm ons weer kan beïnvloeden.

Bekijk het weer in Terneuzen of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.