Verkeer · 7 min lezen

Autorijden bij winterweer: gladheid, vorst en zicht

Door Lieke · 31 augustus 2026

Een paar graden onder nul, een beetje motregen en het wegdek verandert in een schaatsbaan. We rekenden uit hoe vaak dat in Nederland gebeurt, en zetten de ANWB-tips voor veilig rijden bij gladheid op een rij.

Hoe vaak is het glad in Nederland?

Volgens ERA5-gegevens voor De Bilt over 1991 tot en met 2025 vroor het gemiddeld op ongeveer 40 dagen per jaar in de nacht, van december tot en met maart. Echte ijsdagen, waarop het de hele dag bleef vriezen, waren met gemiddeld zes per jaar zeldzamer. Sneeuw viel gemiddeld op ongeveer 15 dagen per jaar, en op ongeveer 5 dagen daarvan ging het om een centimeter of meer. Als ruwe maat voor gladheid telden we de dagen met nachtvorst én neerslag: dat waren er gemiddeld ongeveer 10 per jaar, vooral in december, januari en februari. Dat is geen officiële gladheidscijfer, maar het geeft aan dat echt gevaarlijk weer beperkt blijft tot een klein aantal dagen.

Waarom een bui bij vorst zo gevaarlijk is

Het gevaarlijkst is niet de sneeuwval zelf, maar een natte laag op een wegdek dat onder nul is. Regen of natte sneeuw kan dan direct bevriezen tot ijzel, en het wegdek is sneller glad dan de temperatuur in de lucht doet vermoeden. Bruggen, viaducten en schaduwrijke stukken koelen sneller af dan gewone wegen, dus kunnen glad zijn terwijl de rest nog goed berijdbaar lijkt. Bij ijzel geeft het KNMI een waarschuwing, zie wat betekent een KNMI-weerwaarschuwing. Reis je bij code oranje of rood, plan dan met extra marge of stel je rit uit.

Tips van de ANWB bij gladheid

De ANWB adviseert bij gladheid je snelheid te halveren en de afstand tot je voorganger te verdubbelen. Dat komt doordat de remweg vier keer zo lang wordt bij een dubbele snelheid, en op glad wegdek nog veel langer. Doe alles rustig en met beleid: stuur gelijkmatig, rem niet abrupt en stuur bochten niet te scherp in. Trek voorzichtig op, bijvoorbeeld in de tweede versnelling, met weinig gas en een rustig opkomende koppeling. Heb je zomerbanden en is het glad door sneeuw, dan ga je volgens de ANWB beter niet op pad. Winterbanden zijn in Nederland niet verplicht, maar bieden op sneeuw en bij lage temperaturen wel meer grip.

Zicht, mist en laagstaande zon

In de winter is het vaak donker tijdens de ochtend- en avondspits: rond de kortste dag gaat de zon in Amsterdam ongeveer om 16.30 uur onder, zoals we uitleggen in wintertijd 2026. Maak je ruiten helemaal schoon voor je vertrekt, ook de zijruiten en de achterruit, en controleer je verlichting. Bij mist en grondmist is het zicht soms maar enkele tientallen meters, dus rijd op zicht en houd meer afstand. Een lage winterzon kan bovendien flink verblinden. Zet een zonnebril of het zonneschermpje binnen handbereik.

Zo bereid je je voor op een ritje in de winter

Kijk voor vertrek naar de 14-daagse verwachting en de uurverwachting voor je route, zie 14-daagse weersverwachting. Houd je brandstoftank ruim gevuld, neem een volle telefoon, een krabber en een warme deken mee. Rij je langere afstanden, kies dan bij winterweer bij voorkeur het tijdstip met de minste kans op vorst en neerslag. Meer over de kans op sneeuw dit seizoen lees je in witte kerst 2026 en winter 2026-2027.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak vriest het in Nederland?
In De Bilt vroor het in 1991 tot en met 2025 gemiddeld ongeveer 40 dagen per jaar in de nacht, en ongeveer 6 dagen per jaar de hele dag.

Wat adviseert de ANWB bij gladheid?
Halveer je snelheid, verdubbel de afstand tot je voorganger, trek rustig op en stuur en rem zacht. Ga bij sneeuw niet op pad met zomerbanden.

Zijn winterbanden verplicht in Nederland?
Nee, maar ze bieden op sneeuw en bij lage temperaturen meer grip dan zomerbanden.

Wat is ijzel?
Ijzel ontstaat als regen of natte sneeuw bevriest op een koud wegdek en een glad ijslaagje vormt. Het KNMI geeft daarvoor een waarschuwing af.

Bekijk het weer in Assen of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.

Meer weergidsen per activiteit vind je op weer per activiteit.