Winter · 9 min lezen

Witte kerst 2026: hoe groot is de kans op sneeuw?

Door Lieke · 18 september 2026

Elk jaar dezelfde hoop: sneeuw met Kerst. Maar hoe vaak is dat in Nederland eigenlijk gelukt, en wat zegt dat over de kans op een witte kerst in 2026? We zochten de officiële cijfers van het KNMI erbij en berekenden zelf hoe koud het met Kerst normaal is.

Wat is eigenlijk een witte kerst?

Officieel is er sprake van een witte kerst als er op zowel de eerste als de tweede kerstdag om 9 uur in de ochtend een gesloten sneeuwdek ligt in De Bilt, waar het KNMI is gevestigd. Er moet dus echt sneeuw liggen op beide dagen: een sneeuwbui of een dun laagje op een van de twee dagen telt niet mee. Dat is strenger dan het beeld dat veel mensen bij de term hebben. Ligt er op eerste kerstdag sneeuw in Groningen, terwijl het in De Bilt regent, dan voelt dat voor de mensen in Groningen als een witte kerst, maar niet voor de statistiek. Die strikte definitie verklaart ook waarom het aantal officiële witte kerstdagen zo laag is.

Hoe vaak hebben we een witte kerst gehad?

Sinds het KNMI in 1901 begon met tellen zijn er acht witte kerstdagen geweest: in 1906, 1938, 1940, 1950, 1964, 1981, 2009 en 2010. De dikste sneeuwlaag lag in 1981, toen er 11 tot 20 centimeter sneeuw lag, terwijl het in 2010 om ongeveer vijf centimeter ging. De laatste officiële witte kerst was dus in 2010. Ook de kerstdagen van 2025 waren koud en zonnig, maar zonder sneeuw, waarmee het aantal kerstmissen zonder witte kerst sinds 2010 op vijftien kwam. Er zijn wel meer jaren geweest met sneeuw op een van de twee kerstdagen, maar die tellen officieel niet mee. Acht keer in 125 jaar komt neer op ongeveer 6 procent.

Wat is de kans op een witte kerst in 2026?

Rekenen met alleen het verleden komt de kans in een willekeurig jaar uit op ongeveer 6 procent, of ongeveer een op de zestien jaar. Voor de laatste decennia is dat lager, want na 1981 was het slechts twee keer raak, en beide keren in twee opeenvolgende jaren, 2009 en 2010. Voorspellen hoe het met Kerst 2026 wordt, kan nu nog niet: tot ongeveer twee weken voor de datum is een verwachting niet meer dan een gok. Wel is het eerlijk om te zeggen dat de kans klein is, en dat zelfs een koude december geen garantie geeft: er moet ook op het juiste moment neerslag vallen, bij temperaturen onder nul. Een sneeuwdek dat ligt op de ochtend van eerste kerstdag, moet bovendien nog liggen op tweede kerstdag. Een dooiperiode van een paar uur is daarvoor al genoeg om de kans te verspelen.

Wanneer weet je of het een witte kerst wordt?

Pas in de tweede helft van december wordt een verwachting bruikbaar. Kijk dan vanaf ongeveer twee weken voor Kerst naar de 14-daagse weersverwachting voor jouw plaats, en let op twee dingen tegelijk: blijft de temperatuur onder of rond nul, en is er neerslag voorspeld? De gedetailleerde uurverwachting werkt pas echt de laatste dagen ervoor. Hoe betrouwbaar zo een lange termijnverwachting is, leggen we uit in hoe betrouwbaar is een 14-daagse verwachting. Een seizoensvoorspelling zoals de El Niño-verwachting voor deze winter zegt vooral iets over de achtergrondkansen, niet over de kerstdagen zelf.

Hoe koud is het met Kerst eigenlijk normaal?

Uit ons klimaatarchief blijkt dat het op de twee kerstdagen in De Bilt over de jaren 1991 tot en met 2020 gemiddeld 6,1 graden overdag was en 2,1 graden in de nacht. In ongeveer 27 procent van de nachten daalde de temperatuur onder nul, en op ongeveer 42 procent van de kerstdagen viel een millimeter regen of meer. Een echte ijsdag, met een maximumtemperatuur van nul graden of lager, kwam maar op ongeveer 7 procent van de kerstdagen voor. Het gebruikelijke kerstweer is dus een grijs, nat, zacht weertype met een paar graden boven nul. De cijfers komen uit reanalysedata (ERA5) voor De Bilt, geen officiële KNMI-metingen, maar ze geven een goed beeld van wat gebruikelijk is.

Wordt het met Kerst steeds zachter?

Vergelijk je twee dertigjarige periodes, dan is het verschil groot. In 1940 tot en met 1969 was het op de kerstdagen gemiddeld 4,0 graden overdag en 0,1 graden in de nacht, met ijsdagen op ongeveer 20 procent van de dagen en nachtvorst op ongeveer 43 procent. In 1991 tot en met 2020 was dat 6,1 graden overdag en 2,1 graden in de nacht, met ijsdagen op nog geen 7 procent en nachtvorst op ongeveer 27 procent. Daarbij kwam het in de eerste periode nooit voor dat het met Kerst 10 graden of warmer was, terwijl dat in de tweede periode op ongeveer 17 procent van de kerstdagen gebeurde. Het KNMI verwacht dat potentiële sneeuwdagen, dagen met een gemiddelde temperatuur onder nul, in de toekomst verder afnemen: van gemiddeld 21 per jaar in 1981 tot en met 2010 naar 4 tot 12 rond 2050, afhankelijk van het klimaatscenario.

De warmste, koudste en natste kerstdag ooit

De warmste eerste kerstdag in ons archief was die van 2015, toen het in De Bilt 13,4 graden werd. De koudste was die van 1962, met een maximumtemperatuur van min 3,8 graden en een minimum van min 6,8 graden. De natste eerste kerstdag was die van 2009, met 18,5 millimeter neerslag, in een jaar met een witte kerst. Zo laten deze uitersten zien hoe wisselend het kerstweer kan zijn, van bijna lenteweer tot echte vorst. Meer records en jaarcijfers vind je op onze pagina weerrecords, en een vergelijking van alle jaren op vergelijk jaren.

Wat moet er gebeuren voor sneeuw met Kerst?

Sneeuw in Nederland heeft twee ingrediënten nodig die zelden samenvallen: koude lucht en neerslag. Vaak komt de kou uit het oosten, van het continent, terwijl de neerslag juist uit het westen komt, met een zuidwestelijke stroming die milde lucht van de Atlantische Oceaan aanvoert. Een koude periode ontstaat vaak als de poolvortex verzwakt en koude lucht naar het zuiden kan uitstromen, zoals we uitleggen bij de poolvortex en koudegolf. Het KNMI wijst er bovendien op dat de wind op koude dagen in de toekomst vaker uit het oosten zal waaien, wat droge lucht meebrengt en de kans op neerslag, en dus op sneeuw, verkleint.

Wat betekent El Niño voor kerst 2026?

In de Stille Oceaan ontwikkelt zich mogelijk de sterkste El Niño ooit gemeten, maar voor het Nederlandse winterweer heeft dat volgens het KNMI weinig aantoonbare invloed. Het verschuift de kansen op een zachtere en wisselvalliger winter in Europa iets, maar een koude uitschieter blijft mogelijk. Meer daarover lees je in ons artikel Winter 2026-2027: recordbrekende El Niño op komst. Reken voor Kerst 2026 dus niet op sneeuw, maar sluit het ook niet uit.

Zo bereid je je voor op winters kerstweer

Wil je toch sneeuw zien, dan kun je het beste rekenen op een wintersportvakantie, bekijk hiervoor wat is goed skiweer. Blijf je thuis, kijk dan in de dagen voor Kerst naar de verwachting voor jouw plaats en let op waarschuwingen: bij ijzel of gladheid geeft het KNMI een code, zoals we uitleggen in wat betekent een KNMI-weerwaarschuwing. Bij vorst voelt het bovendien kouder aan dan de temperatuur aangeeft, zie gevoelstemperatuur. Reis je met Kerst naar familie, houd dan rekening met gladde wegen bij nachtvorst en plan met marge. Bij sneeuw of ijzel is de remweg op een gladde weg veel langer, dus rij rustiger dan je gewend bent, houd extra afstand en kijk voor vertrek naar de actuele situatie. Voor wie te voet of op de fiets gaat: nachtvorst is vaak het gevaarlijkst op bruggen, viaducten en schaduwrijke stukken, waar het wegdek het eerst gaat glinsteren. Draag schoenen met profiel, neem een lichtje mee omdat het al vroeg donker is, en houd een reserveplan achter de hand voor het geval een treinreis of afspraak toch niet doorgaat.

Veelgestelde vragen

Wanneer was de laatste witte kerst in Nederland?
In 2010. Sinds 1901 waren er acht witte kerstdagen: 1906, 1938, 1940, 1950, 1964, 1981, 2009 en 2010.

Wat is de kans op een witte kerst in 2026?
Op basis van het verleden ongeveer 6 procent in een willekeurig jaar, en in de laatste decennia lager. Een concrete verwachting voor Kerst 2026 is pas ongeveer twee weken van tevoren mogelijk.

Wat is officieel een witte kerst?
Een gesloten sneeuwdek op zowel eerste als tweede kerstdag om 9 uur in de ochtend in De Bilt.

Hoe koud is het met Kerst gemiddeld?
In De Bilt was het op de kerstdagen in de periode 1991 tot en met 2020 gemiddeld 6,1 graden overdag en 2,1 graden in de nacht.

Bekijk het weer in Hilversum of zoek een andere plaats via de plaatsenpagina.